Günümüzün en saygın İslam âlimlerinden Prof. Dr. Hayreddin Karaman’dan her evin kütüphanesinde bulunması gereken bir başvuru kaynağı: Aile İlmihali

Hayreddin Karaman; aile ve kadın denince akla gelen her türlü sorunun cevabını, evlilik, aile hayatı, çocuk bakımı ve terbiyesi, kadına ait haller, gündelik hayatın düzenlenmesine dair detayları temel kaynaklara referanslarla okura aktarıyor. Hz. Peygamber’in (sav) ev ve aile hayatının model alındığı eser, insanın yaradılış kanunlarına uygun bir hayat kurmasıyla yakalayacağı saadetin ipuçlarını sunuyor.

“İslam’da ailenin ne olduğunu sağlam delillerle ve ilmî araştırmalarla ortaya koymaya çalıştık. Bu kitap dünyaya örnek bir aile modeli sunulmasında mütevazı bir hizmet görürse ne mutlu bize!”

Prof. Dr. Hayreddin Karaman

Içindekiler:

BU BASKI İÇİN ..................................................................................................15
ÖNSÖZ ...............................................................................................................18
GİRİŞ: USULE DAİR
GÜNÜMÜZÜN DİNÎ POBLEMLERİ VE ÇÖZÜM YOLLARI .........................21
Giriş.......................................................................................................................... 21
I. DİNÎ MESELELERİN OLUŞMA SEBEPLERİ ........................................................22
A- Mükellefin Değişmesi........................................................................................ 22
B- Şartların Değişmesi ............................................................................................ 22
II. ÇÖZÜM YOLLARI, YAKLAŞIMLAR ...................................................................26
DİNÎ HÜKÜM VE KURALLARIN DEĞİŞMESİ ..............................................29
Giriş.......................................................................................................................... 29
AHKÂMIN DEĞİŞMESİ ..............................................................................................31
A- Nassa Dayanmayan Hükümler ........................................................................ 31
B- İcmâa Dayanan Hükümler ................................................................................ 31
C- Nassa Dayalı Hükümler .................................................................................... 32
İLMİHÂL GELENEĞİ ........................................................................................37
HELALLERE VE HARAMLARA DAİR
UMUMİ KAİDELER ..........................................................................................41
BİRİNCİ KISIM: AİLE HUKUKU
GİRİŞ: İNSANIN DEĞERİ VE HAKLARI ........................................................53
I- İNSANIN DEĞERİ VE MAHİYETİ .......................................................................53
II- DEVLET VE TOPLUM KARŞISINDA FERT ......................................................59
III- İNSAN HAKLARI ...................................................................................................66
A- Kavram ................................................................................................................ 66
B- Kaynak ................................................................................................................. 66
C- Başlıca İnsan Hakları ve İslami Kaynaklardan Delilleri ............................... 69
1. İnsanın bedeni ve kişiliği ile ilgili hakları ve hürriyetleri .......................69
2. Özel hayatın gizliliğine riayet, aile, mesken ve şerefin
dokunulmazlığı ............................................................................................72
3. Sığınma, oturma, seyahat ve vatandaşlık hakları ....................................72
4. Din ve vicdan hürriyeti ...............................................................................73
5. Düşünce ve ifade hürriyeti .........................................................................75
6. Siyasi haklar ..................................................................................................76
7. Hukuk karşısında eşitlik ve kanun hâkimiyeti .........................................80
8. Sosyal ve ekonomik haklar .........................................................................82
9. Eğitim ve öğrenim hakkı ............................................................................87
10. Siyasi bağımsızlık hakkı ............................................................................87
D- İnsan Haklarının Teminatı ............................................................................... 88
BİRİNCİ BÖLÜM: AİLE HUKUKU ..................................................................90
Birinci Fasıl: EVLİLİK VE NETİCELERİ ..........................................................93
I- GENEL OLARAK EVLİLİK .....................................................................................93
A- Evlilik Anlayışı ................................................................................................... 93
1. Evliliğin gayesi aileye mutluluk, topluma iyi bir nesil sağlamaktır .......93
2. Cinsî tatmin gaye değil, vasıtadır...............................................................93
3. Evlilik şenlikle ilan edilir ............................................................................94
4. Evlilik karşılıklı haklar ve vazifeler getirir ................................................94
5. İyi geçinmek hedef, boşanma son çaredir ................................................95
6. Prensip olarak tek kadınla evlenilir ...........................................................96
7. Evlilik dışı ilişki kesin olarak yasaktır .......................................................97
8. Aile fertlerinin karşılıklı hak ve yükümlülükleri vardır .........................97
B- Evliliğin Tarifi ve Dinî Yönü ............................................................................. 98
II- AKİT ÖNCESİ ..........................................................................................................99
A- Görüşme ............................................................................................................. 99
B- Nişanlanmak ..................................................................................................... 100
III- EVLENME EHLİYETİ .........................................................................................101
A- Küçükler ............................................................................................................ 101
B- Akıl Hastaları .................................................................................................... 102
C- Evlenme Rüşdü ................................................................................................ 102
D- Evlenmede Velinin Rolü ................................................................................. 103
1. Velinin cebir hakkı.....................................................................................103
2. Velinin izni ve kendisi olmadan evlenme ...............................................104
E- Velayet Hakkı .................................................................................................... 104
1. Hısımların velayeti .....................................................................................105
2. Amme velayeti ............................................................................................105
IV- TARAFLAR ARASINDA DENKLİK (KEFÂET) ..............................................106
A- Denklik Kavramı ve Dayanağı ....................................................................... 106
B- Doktrinde Denklik........................................................................................... 106
1. Müçtehitlerin denklik hakkındaki görüşleri ..........................................106
2. Denklik şartının düşmesi .........................................................................107
V- EVLENME MANİLERİ .........................................................................................108
A- Manası, Dayanağı ve Hikmeti ........................................................................ 108
1. Mani kavramı .............................................................................................108
2. Dayanağı ve hikmeti ..................................................................................108
B- Çeşitleri ............................................................................................................. 111
1. Devamlı maniler ........................................................................................111
2. Geçici maniler ............................................................................................114
3. Diğer maniler .............................................................................................115
VI- EVLENME AKDİ ..................................................................................................114
A- Evlenme Akdinin Unsurları ........................................................................... 115
1. Taraflar ........................................................................................................115
2. İrade beyanı ................................................................................................115
3. Akdin mevzuu ............................................................................................116
B- Evlenme Akdinin Şartları ............................................................................... 116
1. Kuruluş (in‘ikâd) şartları ...........................................................................116
2. Sıhhat şartları .............................................................................................116
3. Geçerlilik (nefâz) şartları ..........................................................................117
4. Devamlılık (lüzûm) şartları ......................................................................118
5. Şekil ve merasim şartı ...............................................................................118
C- Şarta Bağlı Evlilik ............................................................................................. 118
1. Ta‘likî şartlar ...............................................................................................118
2. Takyîdî şartlar.............................................................................................119
VII- MUTEBERLİK BAKIMINDAN AKDİN ÇEŞİTLERİ VE NETİCELERİ .......120
A- Sahih Evlenme Akdi ........................................................................................ 121
1. Kocanın karısına karşı borçları ................................................................121
2. Kadının kocasına karşı borçları ...............................................................121
3. Her iki tarafı ilgilendiren sonuçlar ..........................................................121
a. Mehir ....................................................................................................122
b. Nafaka ..................................................................................................126
B- Fâsid Evlilik ....................................................................................................... 126
C- Bâtıl Evlilik ....................................................................................................... 127
D- Bağlı (Mevkûf) Evlilik ve Bağlayıcı Olmayan (Gayr-i Lâzim) Evlilik ....... 128
E- Sahih Halvet ...................................................................................................... 128
1. Tarifi ............................................................................................................128
2. Halvetin tesiri .............................................................................................129
İkinci Fasıl: EVLİLİĞİN SONA ERMESİ ........................................................130
I- BOŞAMA ..................................................................................................................130
A- Tarifi .................................................................................................................. 130
1. Kullanılan kelimeler ve niyet ....................................................................130
2. Talâk ile fesih arasındaki farklar ..............................................................131
B- Dindeki Yeri ...................................................................................................... 131
C- Hikmeti ............................................................................................................. 132
D- Boşanma Salahiyeti ......................................................................................... 133
E- Boşama Ehliyeti ................................................................................................ 134
1. Zorla ve tehdit altında boşama ................................................................134
2. Sarhoş iken boşama ...................................................................................135
3. Asabi kriz hâlinde boşama .......................................................................135
4. Temyiz çağından önce boşama ................................................................136
5. Hastalıkta boşama......................................................................................136
6. Ciddi olmayan boşama .............................................................................136
F- Boşanma Ehliyeti .............................................................................................. 137
G- Boşamanın Çeşitleri ........................................................................................ 137
1. Ric‘î boşama ..............................................................................................138
2. Bâin boşama ...............................................................................................138
3. Sünnî boşama .............................................................................................139
4. Bid‘î boşama ...............................................................................................139
II- BEDEL KARŞILIĞINDA BOŞAMA (MUHÂLA‘A) ..........................................141
A- Muhâlaanın Manası ve Dayanağı .................................................................. 141
B- Ehliyet ve Karar Hakkı .................................................................................... 142
C- Muhâlaanın Hukuki Sonucu .......................................................................... 142
III- EVLİLİK BAĞINI HÂKİMİN ÇÖZMESİ (TEFRÎK) .......................................142
Giriş......................................................................................................................... 142
A- Hastalık ve Kusur ............................................................................................. 143
B- Kayıplık ............................................................................................................. 144
C- Nafakayı Kesmek ............................................................................................. 145
D- Kötü Davranma ve Geçimsizlik ..................................................................... 146
E- Kadına Yaklaşmama Yemini (Îlâ) .................................................................. 147
F- Lanetleşme (Mülâ‘ane) .................................................................................... 148
IV- EVLİLİĞİN SONA ERMESİNDEN DOĞAN NETİCELER ...........................149
Giriş......................................................................................................................... 149
A- Evlilik Hayatının Sona Ermesi ....................................................................... 149
1. Dönüşlü boşama ........................................................................................150
2. Dönüşsüz boşama ......................................................................................150
3. Hülle ve tahlil .............................................................................................151
B- İddet ................................................................................................................... 153
1. Manası .........................................................................................................153
2. Sebep ve hikmeti ........................................................................................153
3. İddeti gerektiren durumlar .......................................................................153
4. İddetin başlangıcı .......................................................................................154
5. İddetin çeşitleri ..........................................................................................154
6. İddetin bekleneceği yer .............................................................................156
7. Yas (ihdâd) ..................................................................................................156
Üçüncü Fasıl: DOĞUM VE NETİCELERİ .......................................................157
GİRİŞ ..............................................................................................................................157
I- NESEB ........................................................................................................................157
A- Manası ............................................................................................................... 157
B- Nesebin Sübutu ................................................................................................ 157
1. Sübutun manası ve şartları .......................................................................157
2. Sahih evlilik içinde neseb .........................................................................158
3. Fâsid evlilik yahut evlilik şüphesi ile birleşme hâlinde
nesebin sübutu ...........................................................................................159
4. İkrar ve dava yoluyla nesebin sübutu ......................................................160
5. Nesebin reddi .............................................................................................160
6. Nesebin sübutunun doğurduğu sonuçlar ...............................................160
Bir Not:
NESEP TASHİHİ İLE İLGİLİ KANUN HAKKINDA BİR
DEĞERLENDİRME ......................................................................................161
II- ÇOCUĞUN BAKIM VE TERBİYESİ (HİDÂNE) .............................................162
A- Kavram .............................................................................................................. 162
B- Hidâne Ehliyeti ................................................................................................. 162
C- Hidâne Hakkı ................................................................................................... 163
1. Önce kadınlar .............................................................................................163
2. Sonra erkekler ............................................................................................164
3. Tercih ve değiştirme ..................................................................................164
D- Hidâne Müddeti .............................................................................................. 164
E- Hidâne Masrafları ............................................................................................ 165
III- EMZİRME (Radâ‘) ................................................................................................165
A- Emzirmenin Önemi ve Yeri ............................................................................ 165
B- Emzirme Yükümlülüğü ................................................................................... 166
IV- NAFAKA .................................................................................................................167
Giriş......................................................................................................................... 167
A- Nafaka Kavramı ............................................................................................... 168
B- Nafaka Alacaklısı ve Borçlusu Olmanın Şartları.......................................... 168
1. Alacaklıda aranan şartlar ..........................................................................168
2. Borçluda aranan şartlar .............................................................................169
3. Zenginlik ve fakirlik ..................................................................................169
C- Nafaka Alacaklıları .......................................................................................... 170
1. Fürû (çocuklar, onların çocukları...) .......................................................170
2. Usûl (ana, baba ve bunların usûlü) ..........................................................171
3. Yan hısımlar ................................................................................................171
V- MİRAS HUKUK SİSTEMİNİN DAYANDIĞI PRENSİPLER ..........................173
1. Temsil ve dayanışma temeline oturması .................................................173
2. Mecburilik ..................................................................................................173
3. Yakınlık .......................................................................................................177
4. İhtiyaç ..........................................................................................................174
5. Adil dağıtım ................................................................................................175
İKİNCİ BÖLÜM: DEVLETLER HUSUSİ HUKUKU ÇERÇEVESİNDE İSLAM
AİLE HUKUKU ................................................................................................177
Giriş......................................................................................................................... 179
Birinci Bahis: EVLENME .................................................................................179
I- MÜSLÜMANLAR İLE GAYRİMÜSLİMLER ARASINDA EVLENME ..........179
A- Müslüman Erkeğin Gayrimüslim Kadınla Evlenmesi ................................ 179
1. Ehl-i kitab kadınlarla .................................................................................179
2. Diğer gayrimüslimlerle .............................................................................180
3. Ehl-i kitab kadınlarla yapılan evlilikte şahitler ......................................180
4. Veliler ..........................................................................................................181
B- Müslüman Kadının Gayrimüslim İle Evlenmesi ......................................... 181
II- GAYRİMÜSLİMLERİN KENDİ ARALARINDA EVLENMELERİ ................182
1. İki hukuk (İslam ve gayrimüslim hukukları) bakımından muteber
olan evlenmeler ..........................................................................................182
2. Yalnız İslam hukuku bakımından muteber evlenmeler ........................182
3. Yalnızca gayrimüslimlerin millî-dinî hukuklarına göre geçerli olan
evlenmeler ..................................................................................................183
İkinci Bahis: MEHİR ........................................................................................187
I- BELİRLENMİŞ MEHİR ..........................................................................................187
A- İslam Hukuku Bakımından Uygun Olan Mehir .......................................... 187
B- İslam Hukuku Bakımından Uygun Olmayan Mehir ................................... 187
II- BELİRLENMEMİŞ MEHİR ..................................................................................189
Üçüncü Bahis: EVLİLİĞİN SONA ERMESİ
I- BOŞANMA ...............................................................................................................191
II- MUHÂLAA, ÎLÂ VE LİÂN ...................................................................................192
III- TARAFLARIN DİN DEĞİŞTİRMESİ ................................................................193
IV- TARAFLARIN FARKLI ÜLKELERDE BULUNMALARI ..............................197
V- KADININ EVLİLİKTEN ZARAR GÖRMESİ ....................................................198
Dördüncü Bahis: İDDET .................................................................................199
Beşinci Bahis: NESEB .......................................................................................201
Altıncı Bahis: VELAYET ..................................................................................202
Giriş......................................................................................................................... 202
A- Şahsi Velayet (Hidâne) .................................................................................... 202
B- Mali Velayet ...................................................................................................... 204
Yedinci Bahis: NAFAKA ...................................................................................205
A- Eşin Nafakası .................................................................................................... 205
B- Akraba Arasında Nafaka ................................................................................. 206
İKİNCİ KISIM: İSLAM AİLESİ ve İSLAM KADINI.......................................209
Birinci Bahis: İSLAM AİLESİ (YAPISI VE İŞLEYİŞİ) ....................................209
TEORİDE İSLAM AİLESİ ..........................................................................................211
Giriş......................................................................................................................... 211
A- İslam’ın Aileye Bakışı....................................................................................... 212
B- Aile Bağı ............................................................................................................ 215
C- Aile Bağının Doğurduğu Sonuçlar ................................................................ 219
İkinci Bahis: DEĞİŞEN ŞARTLAR KARŞISINDA İSLAM AİLE YAPISI ......231
Üçüncü Bahis: EVLİLİK ÜZERİNE .................................................................241
Dördüncü Bahis: MÜT’A NİKAHI ..................................................................248
Beşinci Bahis: AİLE HAYATI ...........................................................................251
A- Cinsî Hayat ....................................................................................................... 251
1. Cinsî duygu karşısında insan ...................................................................251
2. Zina ..............................................................................................................252
3. Yabancı kadınla yalnız kalmak .................................................................252
4. Karşı cinse şehvetle bakmak, avret ve tesettür .......................................253
5. Örtü ve elbise ..............................................................................................257
6. Dokunmak ..................................................................................................258
7. Kadının erkeklerle beraber bulunması ...................................................259
8. Cinsî sapıklık ..............................................................................................260
9. El ile tatmin ................................................................................................261
10. Hayvan ile cinsî münasebet ....................................................................262
B- Evlilik ................................................................................................................. 262
1. Bekârlık ve evlilik .......................................................................................262
2. Evleneceği kıza bakmak ............................................................................262
3. İstemek ve vermek .....................................................................................263
4. Evlenme manileri .......................................................................................264
5. Geçici olarak evlenmek (nikâhu’l-müt‘a) ................................................264
6. Birden fazla kadınla evlenmek (teaddüd-i zevcât) ................................265
C- Eşler Arasında .................................................................................................. 266
1. Maddi ve manevi ilişki ..............................................................................266
2. Şekil ve yol ..................................................................................................268
3. Doğum kontrolü ........................................................................................268
4. Çocuk düşürmek .......................................................................................270
5. Karı-koca hakları .......................................................................................271
6. Geçimsizlik .................................................................................................272
7. Son çare boşama ve ayrılma .....................................................................273
D- Ebeveyn ve Çocuklar ...................................................................................... 274
1. Neseb ...........................................................................................................274
2. Evlatlık.........................................................................................................275
3. Suni tohumlama ve tüp bebek ..................................................................276
4. Çocuğun hakları ........................................................................................277
5. Ebeveynin hakları ......................................................................................278
E- Çocuk Eğitimi -Sorulara Cevaplar- ............................................................... 280
F- Gençlerin Eğitimi ............................................................................................. 284
Altıncı Bahis: KADIN HALLERİNE AİT İLMİHAL .......................................290
Giriş......................................................................................................................... 290
Âdet Kanamaları ................................................................................................... 293
Düşükler ................................................................................................................. 308
Akıntılar ................................................................................................................. 316
Doğum Kontrolü-I ................................................................................................ 328
Tüp Bebek ............................................................................................................... 331
Kürtaj ...................................................................................................................... 334
Doğum Kontrolü-II .............................................................................................. 336
Tüp Ligasyonu (Bağlanması) ............................................................................... 340
Aşılama – Mikroenjeksiyon - Tüp Gebeliği ....................................................... 341
Genel Sorular ......................................................................................................... 344
Yedinci Bahis: HZ. PEYGAMBER’İN AİLE HAYATI ......................................348
A- Hz. Peygamber ve Kadınlar ............................................................................ 348
B- Peygamberimizin Günlük ve Aile Hayatı ..................................................... 351
Sekizinci Bahis: HZ. PEYGAMBER’İN AİLEYE VERDİĞİ ÖNEM ...............361
Dokuzuncu Bahis: İSLAM’DA KADIN ...........................................................368
Onuncu Bahis: KADININ ŞAHİTLİĞİ, ÖRTÜNMESİ VE KAMU GÖREVİ ... 378
I- KADININ ŞAHİTLİĞİ ...........................................................................................378
II- KADININ ÖRTÜNMESİ ......................................................................................381
III- KADININ KAMU GÖREVİ ................................................................................387
Onbirinci Bahis: GÜNÜMÜZDE ÇALIŞAN MÜSLÜMAN KADININ
PROBLEMLERİ ................................................................................................394
Çalışan Kadın ........................................................................................................ 394
Çalışan Müslüman Kadın..................................................................................... 395
Kadının Çalışması ................................................................................................. 395
Başlıca Problemler ................................................................................................ 397
Onikinci Bahis: KADININ KIYAFETİ VE ZİNETİ ........................................402
A- Giyinmekten maksat ....................................................................................... 402
B- Kıyafet temizliği ............................................................................................... 402
C- Altın ve halis ipek erkeğe haramdır .............................................................. 403
D- Kadın elbisesi ................................................................................................... 404
E- Süslenme ........................................................................................................... 405
Onüçüncü Bahis: İSLAM’A GÖRE MÜSTEHCENLİK VE FUHUŞ................409
Kelimeler ve Kavramlar ........................................................................................ 409
Cinsî Duygu ve Güç .............................................................................................. 410
Fuhuş ve Müstehcenliğin Çeşitleri ...................................................................... 411
1. Düşünce ve hayal fuhşu ............................................................................411
2. Göz fuhşu ....................................................................................................411
3. Kulak fuhşu .................................................................................................412
4. Dil fuhşu .....................................................................................................412
5. Elin fuhşu ....................................................................................................412
6. Ağız zinası ...................................................................................................412
7. Ayak zinası ..................................................................................................413
8. Cinsî uzuvların fuhşu ................................................................................413
Önleyici Tedbirler ................................................................................................. 413
1. Evlenme ve boşanma kolaylaştırılmıştır .................................................413
2. Fuhuş kınanmıştır......................................................................................414
3. Zinaya götüren yollar tıkanmıştır ............................................................414
4. İffet övülmüş ve teşvik edilmiştir .............................................................415
5. İslami kaynaklar ve ahlakçılar ruh ve beden sağlığını bozmadan cinsî
arzuyu frenlemenin yollarını göstermişlerdir .......................................416
Ondördüncü Bahis: ÖRTÜNME KONUSUNDA BİR TARTIŞMA (Sorular ve
Cevaplar) ..........................................................................................................417
ÖRTÜNME KONUSUNDAKİ TARTIŞMAYA EK ..........................................448
Onbeşinci Bahis: RECİM CEZASI VE KOCANIN TEDİP HAKKI ÜZERİNE
BİR SÖYLEŞİ ....................................................................................................461
Onaltıncı Bahis: CENNETTE KADIN .............................................................469
Atıf Yapılan Kaynaklar .....................................................................................473
Dizin ................................................................................................................ 477

 www.kulturatek.com

Aile Ilmihali - Hayreddin Karaman, pr dr

Büyük boy, Sert kapak (citli), 496 sayfa

Yayınevi (yayınevinin diğer kitapları için tıklayınız): Timaş

Veya telefonla sipariş için : 04 78 52 39 78